# PHP Operator

<s>Post No:31</s>

আসসালামুয়ালাইকুম আশা করি সবাই অনেক ভালো আছেন আজকে আমরা পিএইচপি PHP Operator এর ব্যবহার সম্পর্কে জানবো।

আমার আগের ব্লগ গুলা পড়ার জন্যে লিংকে ক্লিক করুন:  
[**hashnode.com/@Labib**](http://hashnode.com/@Labib)

ভেরিয়েবল এবং মুল্যের উপর অপারেশন সম্পাদন করতে অপারেটর ব্যবহার করা হয়।

পিএইচপি অপারেটরকে নিম্নলিখিত গ্রুপ এ ভাগ করা যায়:

* গাণিতিক অপারেটর
    
* অ্যাসাইনমেন্ট অপারেটর
    
* তুলনা অপারেটর
    
* বর্ধিত / হ্রাস অপারেটার
    
* লজিক্যাল অপারেটর
    
* স্ট্রিং অপারেটর
    
* এরে অপারেটর
    

## **পিএইচপি গাণিতিক অপারেটর**

পিএইচপি গাণিতিক অপারেটর যেমন উপরন্তু, বিয়োগ, গুণ, ইত্যাদি হিসাবে সাধারণ আঙ্কিক অপারেশন, সঞ্চালন সাংখ্যিক মান সঙ্গে ব্যবহার করা হয়।

<table><tbody><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>অপারেটর</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>নাম</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>উদাহরণ</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>ফলাফল</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>+</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সংযোজন</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x + $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ X এবং $ y এর যোগফল</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>-</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>বিয়োগ</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x - $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ X ও $ Y এর পার্থক্য</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>*</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>গুণ</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x * $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ X এবং $ X এর গুণ</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>/</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>ভাগ</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x / $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ x এবং $ y এর ভাগফল</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>%</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>বাকি</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x % $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ x এর ভাগফল</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>**</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সূচকীয়</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x ** $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ x এর পাওয়ার $ y এর ফলাফল</p></td></tr></tbody></table>

## **পিএইচপি অ্যাসাইনমেন্ট অপারেটর**

পিএইচপি অ্যাসাইনমেন্ট অপারেটর ভ্যারিয়েবল এর মান লেখার জন্য সংখ্যাগত মান এর সাথে ব্যবহার করা হয়।  
পিএইচপি মৌলিক অ্যাসাইনমেন্ট অপারেটর হচ্ছে "=" । এটা বাম operand এর মান ডান operand এর মান দ্বারা পরিবর্তিত হয়।

<table><tbody><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>অ্যাসাইনমেন্ট</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>হিসাবে একই ...</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>বিবরণ</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>x = y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>x = y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>বাম operand এর মান ডান দিকের মানের সমান</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>x += y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>x = x + y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সংযোজন</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>x -= y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>x = x - y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>বিয়োগ</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>x *= y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>x = x * y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>গুণ</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>x /= y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>x = x / y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>ভাগ</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>x %= y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>x = x % y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>ভাগশেষ</p></td></tr></tbody></table>

## **তুলনা অপারেটর**

পিএইচপি তুলনা অপারেটর দুটি মান (সংখ্যা বা স্ট্রিং) এর মধ্যে তুলনা করতে ব্যবহৃত হয়:

<table><tbody><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>অপারেটর</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>নাম</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>উদাহরণ</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>ফলাফল</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>==</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সমান</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x == $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ x ও $ y সমান হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>===</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>অভিন্ন</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x === $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ x ও $ y সমান এবং একই টাইপের হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>!=</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সমান না</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x != $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x, $y এর সমান না হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>&lt;&gt;</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সমান না</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x &lt;&gt; $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x, $y এর সমান না হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>!==</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>অভিন্ন নয়</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x !== $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$ x ও $ y সমান না হলে অথবা একই টাইপের না হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>&gt;</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>তার চেয়ে অনেক বেশী</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x &gt; $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x, $y এর থেকে বড় হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>&lt;</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>কম</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x &lt; $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x, $y এর থেকে ছোট হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>&gt;=</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>এর চেয়ে বড় বা সমান</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x &gt;= $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x, $y এর থেকে বড় অথবা সমান হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>&lt;=</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>এর চেয়ে কম বা সমান</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x &lt;= $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x, $y এর থেকে ছোট অথবা সমান হলে TRUE প্রদান করে</p></td></tr></tbody></table>

## \*\*বর্ধিত / হ্রাস অপারেটার PHP Increment / Decrement Operators

\*\*

পিএইচপি বৃদ্ধি অপারেটরদের একটি ভেরিয়েবল এর মান বৃদ্ধি করতে ব্যবহার করা হয়।

পিএইচপি হ্রাস অপারেটরদের একটি ভেরিয়েবল এর মান হ্রাস করতে ব্যবহার করা হয়।

<table><tbody><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>অপারেটর</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>নাম</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>বর্ণনা</strong></p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>++$x</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>প্রাক-বৃদ্ধি</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x এর মান এক বৃদ্ধি করে, তারপর $x এর মান প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x++</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>পরবর্তীতে-বৃদ্ধি</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x এর মান প্রদান করে, তারপর $x এর মান এক বৃদ্ধি করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>--$x</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>প্রাক-হ্রাস</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x এর মান এক হ্রাস করে, তারপর $x এর মান প্রদান করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x--</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>পরবর্তীতে-হ্রাস</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x এর মান প্রদান করে, তারপর $x এর মান এক হ্রাস করে</p></td></tr></tbody></table>

## **লজিক্যাল অপারেটর**

পিএইচপি লজিক্যাল অপারেটর শর্তাধীন বিবৃতি একত্রিত করতে ব্যবহার করা হয়।

<table><tbody><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>অপারেটর</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>নাম</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>উদাহরণ</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>ফলাফল</strong></p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>and</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>And</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x and $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সত্য যদি $x এবং $y উভয়ই সত্য হয়</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>or</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>Or</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x or $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সত্য যদি $x অথবা $y এর যেকোনটি সত্য হয়</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>xor</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>Xor</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x xor $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সত্য যদি $x অথবা $y সত্য হয়, কিন্তু উভয়ই সত্য না হয়</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>&amp;&amp;</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>And</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x &amp;&amp; $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সত্য যদি $x এবং $y উভয়ই সত্য হয়</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>||</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>Or</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x || $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সত্য যদি $x বা $y সত্য হয়</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>!</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>Not</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>!$x</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সত্য যদি $x সত্য না হয়</p></td></tr></tbody></table>

## **স্ট্রিং অপারেটর**

পিএইচপি এ দুটি অপারেটর আছে যাদেরকে বিশেষভাবে স্ট্রিং এর জন্য ডিজাইন করা হয়েছে।

<table><tbody><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>অপারেটর</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>নাম</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>উদাহরণ</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>ফলাফল</strong></p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>.</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সংযুক্তকরণ</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$txt1 . $txt2</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$txt1 এবং $txt2 কে সংযুক্ত করে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>.=</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সংযুক্তকরণের অ্যাসাইনমেন্ট</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$txt1 .= $txt2</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$txt2 কে $txt1 এর সাথে যুক্ত করে</p></td></tr></tbody></table>

পিএইচপি অ্যারে অপারেটর

পিএইচপি অ্যারে অপারেটর অ্যারেগুলোর মধ্যে তুলনা করতে ব্যবহার করা হয়।

<table><tbody><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>অপারেটর</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>নাম</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>উদাহরন</strong></p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p><strong>ফলাফল</strong></p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>+</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>মিলন</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x + $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x এবং $y এর মিলন</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>==</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>সমতা</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x == $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>True প্রদান করে যদি $x এবং $y এর একই কী / মান জোড়া থাকে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>===</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>পরিচিতি</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x === $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>True প্রদান করে যদি $x এবং $y এর একই ক্রম এবং প্রকার অনুসারে কী/মান জোড়া থাকে</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>!=</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>অসাম্য</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x != $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>True প্রদান করে যদি $x, $y এর সমান না হয়</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>&lt;&gt;</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>অসমতা</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x &lt;&gt; $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>True প্রদান করে যদি $x, $y এর সমান না হয়</p></td></tr><tr><td colspan="1" rowspan="1"><p>!==</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>অ-পরিচয়</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>$x !== $y</p></td><td colspan="1" rowspan="1"><p>True প্রদান করে যদি $x, $y এর সাথে পরিচিত না হয়</p></td></tr></tbody></table>
